درآمدی بر کالبدشکافی رفتار انتخاباتی در لارستان
صحبت نو : در حالی که دو جناح سیاسی و پرطرفدار کشور یعنی اصول گرایان و اصلاح طلبان، در تهران ، استان ها و شهرستان های ایران، سرگرم رایزنی های مختلفی برای شرکت در مجلس هشتم هستند، هنوز حال و هوای انتخاباتی در لارستان ، گراش، خنج و جویم و دیگر بخش ها، چندان پرشور و گرم نیست. البته ناگفته نباید گذاشت که رایزنی های پراکنده ای صورت گرفته است، اما تا قرار گرفتن در کوران انتخابات و جلسات جدی و مشخص تر شدن نامزدهای انتخابات مجلس هشتم، فاصلۀ زیادی به چشم می خورد.
اواخر اسفندماه امسال، در رقابتی سنگین و تنگاتنگ مردم لارستان همدوش ایرانیان، بار دیگر کاندیداهای مورد نظر خود را انتخاب خواهند کرد.
از همان آغاز رقابت ها برای راهیابی به مجلس اول تا به امروز، شهر لار توانسته است ، کاندیداهای خود را بر دیگر کاندیداهای بخش های دیگر پیروز کند.لاری ها با توجه به تجربه های سیاسی – اجتماعی، همواره توانسته اند، با فاصله ای نسبتاً زیاد ، نامزد مورد وفاق خود را راهی مجلس کنند. البته گاهی این فاصله تا مرز سه چهار هزار رأی کوتاه شده است.
یکی از رقبای جدی «لار» در تمام دوره های مجلس «گراش» بوده است، گراشی ها ، پس از جدا شدن لامرد از لارستان و به تبع آن نمایندۀ مستقل لامرد و تقلیل نمایندگان لارستان به یک نفر، همواره رقیب اصلی بوده است. با وجود این، در طی این مدت نتوانسته است، رقیب لاری را از صحنه انتخابات بیرون کند و پیروز میدان رقابت شود.
ناگفته نگذاریم که در گراش جریانی نیز وجود دارد که از کاندیداهای لار حمایت کرده اند، از جمله در دوره نمایندگی جناب محمدحسین نخبه الفقهایی و نیز همین دورۀ گذشته یعنی جناب محبی، طرفدارانی بین اصول گرایان گراشی داشته و دارند. فراتر از این، گاهی نیز این سخن بر زبان برخی از گراشی ها می آید که: حالا که همۀ راه ها برای رسیدن گراشی ها به مجلس بسته است، چه بهتر که با کاندیداهای لار ائتلاف کنیم وحقوق مدنی خود را از طریق نمایندۀ لار احراز کنیم.
عوامل متعددی در عدم پیروزی بخش ها بر رقبای لاری وجود دارد که باید بدان پرداخته شود.
الف: یکی از بزرگترین موانع، جمعیت بالای همفکران لار، در صحنۀ انتخابات است. سیاسیون لاری، توانسته اند با همراه کردن برخی از شهر و بخش ها و روستاهای لارستان ، جمعیت متناسبی را همفکر خود کند. جمعیت شهر قدیم و شهر جدید ، به تنهایی بخش عمده ای از آرا را تشکیل می دهد که تأثیر مهمی در روز سرنوشت ساز انتخابات دارد. علاوه بر این، لار، همواره شهرها و روستاهای همفکر سنتی دارد که در شرایط حساس انتخابات به یاری آنان می آید.
ب: تجربۀ بالای لاری ها، در امر سیاست و مسائل اداری - اجتماعی یکی از نکات مهم در پیروزی لاری ها در انتخابات است. لار همچنان که می دانید، در امر سیاست ورزی و حکومت داری، سابقه ای بس طولانی دارد. در کتاب های متعدد تاریخی آمده است که آخرین حکومت پادشاهان محلی میلادی در سال، توسط الله وردی خان، سردار نظامی صفویه شکست خورد. حکومت ابراهیم شاه در سال 1010 ه. ق سقوط کرد و به جای او حاکمان دیگری از سنخ حاکمان زمانه حکومت راندند، از آن هنگام تا قبل از حکومت رضا شاه ، لار همواره یکی از مراکز مهم قدرت در جنوب ایران بوده است. نمی خواهم شما را از ذکر تاریخ حکومت داری لاری ها بترسانم، ولی این گونه بوده است. حکایت هایی هم درباره سیاست ورزی لاری ها، در زبان مردم باقی مانده است. از جمله افسانۀ سربازان نادرشاه و وفات مادر نادرشاه و آن این گونه است که: « خبر به لار آمد که پیشقراولان سپاه نادرشاه ،در آستانۀ ورود به لار قرار دارند و قصد دارند به لار حمله کنند، بلافاصله لاری ها، همۀ مغازه ها را تعطیل کردند و سر در مغازه ها را سیاه پوش کردند و در مجلس جامع شهر به ختم نشستند. چون پیشقراولان سپاه نادر، به لار آمدند، دیدند همه جا تعطیل است. از پیرزنی پرسیدند: پس مردم کجایند؟ گفت: در مسجد جامع هستند. سربازان به مسجد جامع رفتند و حکایت را باز پرسیدند و گفتند چه اتفاقی افتاده است؟ لاری ها گفتند مگر نمی دانید، مادر نادرشاه به رحمت خدا رفته است؟ گفتند می دانیم ولی او یک سال پیش مرده است؟ و شما الان برای او مجلس ختم گرفته اید؟ یکی از میان جمع در پاسخ گفت: قربان !خبرها خیلی دیر به لار می رسد!» و بدین ترتیب بود که نادرشاه از حمله به لار و تخریب آن، منصرف شد.
ج: با توجه به روحیۀ اداری مردم لار، لاری ها مردانی هستند که سعی داشته اند در محل زندگی خود به فعالیت و تلاش بیندیشند و به نظر می رسد که لاری ها، کمتر از بخش ها و روستاهایش در امارات متحده عربی، قطر و بحرین حضور داشته باشند. بنابراین از کوچکترین تا بزرگترین پست اداری را برای کار کردن متقبل می شوند و هیچ ابایی از کار کردن در مشاغل اداری ندارند. ممکن است این مسئله حداقل برای گراشی ها در سال های گذشته مورد توجه نبوده است. گراشی ها کمتر تمایل دارند که در ادارات مشغول به کار شوند. (البته این روحیه اندک اندک به فراموشی سپرده می شود). این روحیه در هنگام انتخابات، به کمک می آید و از جوانب مختلف می تواند تأثیر خود را بر آرای نمایندگان بگذارد.
د: حضور مؤثر دو روحانی برجسته یعنی آیت الله آیت اللهی و آیت الله سید مجتبی موسوی لاری در لارستان و نفوذ سیاسی – مذهبی آنان بر اهالی لارستان تأثیر بسزایی در آرای مردمی دارد. احترام زایدالوصف مردم لارستان به ایشان همواره زبانزد بوده و هست.
کرامت اله تقوی ، کارشناس ارشد تاریخ و نویسندۀ جویمی می گوید: «اگر از نظر تاریخی به بافت اجتماعی – عمرانی جویم نگاه کنیم، می بینیم تجار لاری در بخش خصوصی همواره جویم را مورد عنایت قرار داده اند، بر کتیبۀ کاروانسرای قدیمی جویم، این گونه نگاشته شده است: «خواجه ابوالحسن ابن زید لاری» . حمام سوخک لاری که در اواخر حکومت پهلوی اول ساخته شده است، یکی دیگر از امکاناتی است که نیکوکاران لار احداث کرده اند. تجار لاری در جویم از قدیم الایام تا هم اکنون باغداری دارند. آنان به مردم وام می دادند و به آنان مساعدت می کردند. حتی در زمینه های فرهنگی نیز همواره تلاش داشته اند. مثلاً آقای انصاری لاری، با تک تک دانشجویان بخش های مختلف لارستان تماس می گرفت و از آنان درخواست داشت که با «میلاد لارستان» همکاری داشته باشند.
فرماندار لارستان معمولاً نیکوکاران لاری را برای تأسیس مراکر عام المنفعه به بخش های محروم از جمله جویم هدایت می کنند تا در این بخش ها سرمایه گذاری کنند.
تقوی در ادامه گفت: در کارزار انتخاباتی دورۀ هفتم، گراشی ها حتی ستاد انتخاباتی در جویم نداشتند و با هیچکدام از جناح های فعال سیاسی جویم ارتباطی برقرار نکردند. در این دوره بعد از آقای طاهری فرد، آقای جهانبانی نفر دوم آرا در بخش جویم بود. اگر قرار است باز هم گراشی ها وارد انتخابات شوند، باید از هم اکنون رایزنی های خود را شروع کنند. باید چند چهرۀ شاخص معرفی کنند تا موقع حساس فرا برسد. آن گاه وارد عمل شوند و اگر لار چهرۀ شاخصی در این دوره معرفی نکند، پیروزی چندان دور از دسترس نیست.
مدیر کتابخانۀ عمومی خنج در گفت و گو با سایت صحبت نو گفت: هم اکنون شهرستان خنج این ظرفیت را دارد که با بخش های دیگر لارستان، همکاری لازم را صورت دهد. حتی می توان به گونه ای عمل کرد که در یک دوره نماینده ای از خنج و دیگر بخش ها به مجلس بفرستیم، اما لازمۀ این حرکت آن است که هماهنگی های لازم را انجام دهیم.
یکی از نامزدهای دورۀ ششم گفت: لزومی ندارد که روی یک گراشی سرمایه گذاری کنیم. اگر دیگر بخش ها هم آمادگی دارند، می توانیم با آنان وارد تعامل شویم. نماینده از آنان ، حمایت از ما و پس از انتخابات آن گاه می توان بر سر برخی مسائل کلی و جزئی صحبت کرد.