گفت و گو با دکتر حسینی درباره ی انفلوانزای خوکی در منطقه
فرزانه استوار : انفولانزای (یا همان آنفلوآنزای) خوکی، آنفولانزای نوع A، Swine Flu یا H1N1 Flu و یا هر اسم دیگری که برایش بگذاریم، بیماری نهچندان خطرناکی است؛ که البته برای افرادی با شرایط خاص میتواند خطرناک باشد و باعث عفونتهای شدید ریوی، گوشی و سینوسی و حتی مرگ شود. این بیماری برای افراد زیر پنج سال و بالای شصت سال، خانمهای باردار، افرادی که دچار بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای قلبی-عروقی و آسم هستند و در کل برای کسانی که سیستم ایمنی بدنشان به هر دلیلی نرمال نباشد، خطرناک است.
علائم بیماری شبیه به آنفولانزای معمولی (فصلی) است، البته کمی شدیدتر. قدرت بیماریزایی و تسری ویروس نیز از آنفولانزای معمولی بیشتر است. ویروس H1N1 از طریق هوا منتقل میشود، یعنی از طریق عطسه، سرفه، تنفس و ترشحات دهان و بینی. نود و هشت درصد افرادی که دچار این بیماری میشوند نیاز به بستری شدن در مراکز درمانی ندارند و با استراحت در منزل و مصرف داروهای معمولی طی پنج تا هفت روز بهبود مییابند. اما دو درصد دیگر افرادی هستند که سیستم ایمنی بدنشان به هر دلیلی نرمال نیست و نیاز به بستری شدن در مراکز درمانی و مراقبتهای ویژه دارند. اینها اطلاعاتی بودند که از دکتر مصطفی حسینی، مسئول مرکز بهداشتی درمانی گراش گرفتیم.
به گفتهی دکتر حسینی این بیماری در حال حاضر در مرحلهی «پاندمیک» یعنی همهگیری جهانی قرار دارد و با توجه به این که فصل زمستان در راه است مطمئناً به گراش هم میرسد.
حالا از مسئول مرکز بهداشتی درمانی گراش این سوال را میپرسیم که اگر فردی با این علائم به شما مراجعه کرد، با او چه میکنید؟ «قرار است مرکزی برای نمونهگیری در لار تأسیس شود. فرد مشکوک باید برای نمونهگیری از ترشحات دهان و بینی به آنجا مراجعه کند. بعد این نمونهها برای آزمایش به شیراز فرستاده میشود. جواب آزمایش مشخص میکند که فرد دچار این بیماری هست یا نه.»
به گفتهی دکتر حسینی افراد عادی نیازی به دارو ندارند و با استراحت بهبود مییابند ولی افرادی که بیماری برایشان پرخطر است، باید از داروهای ضد ویروس استفاده کنند. داروهای این بیماری نیز در حد نیاز در شهر موجود است.
این روزها بحث تعطیلی مدرسهها به خاطر شیوع این بیماری بالا گرفته است. نظر دکتر حسینی در مورد تعطیلی مدارس این است: «ما تمام اینها را پیشبینی کردهایم. اگر ده درصد دانشآموزان یک مدرسه مبتلا شوند، آن مدرسه تا ده روز باید تعطیل شود. پزشکان نیز این اجازه را دارند که اگر دانشآموزی علائم بیماری را داشت، به او یک هفته مرخصی دهند. برای آگاهی بیشتر دانشآموزان، با مربیان بهداشت در مقطع ابتدایی و مدیران در مقاطع راهنمایی و دبیرستان جلسهای برگزار کردیم و این بیماری را برای آنها شرح دادهایم. برای آگاهی مردم هم چهل و پنج رابط بهداشتی از محلههای مختلف، آموزش دیدهاند و در مکانهای مختلف مثل مساجد برای راهنمایی مردم حضور دارند. رابطین اجتماعی افراد عادی هستند که به صورت داوطلب در بعضی از روزها در درمانگاه در زمینههای مختلف آموزش میبینند. این افراد باید در اجتماعات مردم حاضر شوند و به آنها اطلاعات لازم را بدهند.»
دکتر در پاسخ به سوال من که از او پرسیدم «اگر یکی از اعضای خانواده دچار این بیماری شد با او چه کنیم؟» گفت: «فرد مبتلا باید تا بهبودی کامل در اتاقی قرنطینه باشد. پنجرههای اتاق را باز بگذارید تا هوا جریان داشته باشد. تا حد ممکن فقط یکی از اعضای خانواده برای مراقبت از آن فرد وارد اتاقاش شود. بهتر است بیمار تلفنی با دیگران در ارتباط باشد تا حضوری. فردی که از بیمار مراقبت میکند حتماً از ماسک استفاده کند و زیاد به بیمار نزدیک نشود. در صورتی که علائم بیمار تغییر کند باید سریع او را به مرکز درمانی برسانند. لیوان و دیگر وسایل شخصی بیمار حتما باید جدا از دیگران باشد. چون این ویروس حدود بیست و چهار ساعت در محیط زنده میماند، باید برای ضد عفونی کردن جاهایی که استفاده از آن با بیمار مشترک است، مثل حمام، دستشویی، سطح میز و دستگیرهی در، از الکل یا وایتکس رقیق استفاده کرد.»
دکتر آخرین سوال من را که پرسیدم «چه کنیم تا به این بیماری دچار نشویم؟» اینطور پاسخ داد: «رعایت بهداشت فردی، شستن مکرر دستها به مدت بیست ثانیه با آب و صابون، استفاده از ماسک، البته از این ماسکهای معمولی بیشتر از یک ساعت نمیشود استفاده کرد چون مرطوب میشوند و ویروس را به خود جذب میکنند. اگر به توصیههای دکتر عاطفه میرسیدی که شبها از خبر ساعت بیست و یک پخش میشود گوش کنید، به این بیماری دچار نمیشوید.»
نگرانی دکتر حسینی این بود که چون این بیماری خیلی سریع انتقال مییابد ممکن است در صورتی که تعداد افراد مبتلا زیاد شود، نیروهای درمانی هم به آن دچار شوند یا تختهای بیمارستان پر شود و با کمبود نیروی درمانی مواجه شویم. نگرانی دیگر این است که چون مراسم حج تمتع امسال در فصل زمستان قرار دارد، احتمال این که افرادی که از حج برمیگردند دچار این بیماری باشند بسیار زیاد است.
و در پایان دکتر گفت: «در کل چون این بیماری ویروسی است، زیاد نمیتوان از قبل درموردش صحبت کرد. باید بیاید تا ببینیم چه میشود. ما تا حد ممکن آمادگی برای مقابله با آن را داریم.»
بعد از دکتر حسینی به اداره آموزش و پرورش رفتیم. اتاق فرامرز دهنوی، کارشناس بهداشت مدارس. گاهی لابهلای تلفنها و مراجعهکنندهها ما هم مجالی برای سوال پرسیدن پیدا میکردیم. فرامرز دهنوی که آخرین روزهای خدمتاش در این سمت را میگذراند، از جلساتی میگوید که در شیراز و لار برای کارشناسان بهداشت مدارس برای توجیه در مورد آنفولانزای خوکی گذاشته شده و همچنین جلسهای که در ادارهی آموزش و پرورش گراش برای مدیران و مربیان بهداشت مدارس با هدف تجهیز اتاق بهداشت مدارس برگزار شده است. به گفتهی او قرار است اتاق بهداشت مدارس تجهیز شود؛ یعنی یک اتاق ایزوله در هر مدرسه که تخت برای این اتاق از آموزش و پرورش به مدارس داده شود، تا اگر به دانشآموزی مشکوک بودند، تا انتقال او به مراکز بهداشتی، در آنجا بماند. از دیگر کارهای انجام شده برای جلوگیری از شیوع این بیماری، معرفی فروشگاههای تعاونی مطمئن برای تأمین مایع دستشویی مناسب برای مدارس و تهیهی بروشور برای آگاهی مسئولین مدارس است. به گفتهی او اگر حدود پانزده درصد دانشآموزان یک مدرسه مبتلا شوند، آن مدرسه تعطیل خواهد شد. قرار است در سال تحصیلی جدید، امیرینیا، رئیس اداره تربیت بدنی گراش، کارشناس بهداشت مدارس شود.
از ابتدای گفتوگو اصرار داشت که نوشتههایمان ایجاد وحشت نکند. شما نگران نباشید زیاد خطرناک نیست. ما هم سعی میکنیم وحشتناک ننویسیم. در ضمن تا تاریخ بیست و نهم شهریور به گفتهی دکتر حسینی کسی در گراش به این بیماری مبتلا نشده است.
هر چند یکی از پزشکان محلی در گفتگو با صحبتنو اعلام کرد در لارستان تاکنون دو نفر به این بیمار مبتلا شدهاند.