صحبت نو - مصطفي کارگر: همايش بين‌المللي زبان‌شناسي و مردم‌شناسي لارستان که در اواخر اسفندماه سال هزار و سيصد و هشتاد و هفت خورشيدي در لار اجرا شد، فرصتي زيبا و خوب بود که تعداد زيادي انديشمندان و فرهيختگان و اساتيد دانشگاه و اهل قلم ايران زمين گرد هم آمدند. غير از کنفرانس‌ها و ارايه مقالات تئوري، همزمان بخش نمايشگاهي و غرفه‌هاي مردم‌شناسي و ميراث فرهنگي و صنايع دستي هم با حضور بخش‌ها و شهرستان‌هاي منطقه برپا شد که فرصت بسيار مناسبي بود براي محققان و پژوهشگران و البته مردم که از نزديک با آداب و رسوم بومي و محلي ديگر مناطق آشنا شوند. بخش ديگر همايش، ديدار از مناطق و آثار باستاني و ميراث فرهنگي موجود در منطقه را شامل مي‌شد.

سوال بازیدکنندگان گراشي، اين بود که چرا گراش و گراشي‌ها در اين همايش چند روزه حضور و نمودي نداشتند. در بخش سخنراني‌ها و ارايه مقالات تنها سه مقاله از گراشي‌ها بود که به بررسي فرهنگ و ادب گراش پرداخته بود و در کتابچه‌ي گزيده مقالات ارسالي به دبيرخانه همايش نيز به چاپ رسيده بود. جداي از اين، موارد بسيار کم و انگشت‌شمار ـ تا جايي که شناخت داشتم ـ از دانش‌آموزان گراشي که در لار تحصيل مي‌کردند نيز با کمک دوستان خود و به صورت گروهي مقاله ارايه داده بودند. اما در بخش نمايشگاهي هيچ اسم و نشاني از گراش نبود.

شرکت در همايش بزرگ اينچنيني، جز انگيزه شخصي، حضور رسمي و اداري ارگان‌هاي شهر را هم طلب مي‌کرد که خود کمک بزرگي به شناساندن شهر و ديارمان است و هم به لحاظ حقوقي، اعتبار و ارزش دارد.

بخش کنفرانس‌ها و ارايه مقالات مربوط به زبان‌شناسي و مردم‌شناسي، تحصيل‌کرده‌هاي مربوط به اين حوزه‌ها، اولين کساني هستند که احتمال حضورشان بيش از ديگران و مردم عادي‌ست ـ که البته تنها دارندگان کارت ورود به جلسات اجازه ورود داشتند ـ و لااقل انتظار فعاليت از آنها بيشتر مي‌رود. مثلا کساني که در رشته‌هاي زبان و ادبيان فارسي، زبان‌شناسي، جامعه‌شناسي و تاريخ تحصيل مي‌کنند و يا در مقاطع مختلف فارغ‌التحصيل شده‌اند، احتمال حضور و ارايه مقاله توسط آنها به مراتب بالاتر از ديگران بود. هرچند مدرک تحصيلي مهم نبود. اما جز تعدادي معدود، کسي در اين راه قدم برنداشت که خود نشان از عدم پويايي و تحرک اجتماعي و مکتوب قابل انتظار است. بنابراين دلايل عدم حضورشان در مرحله‌ي اول برمي‌گردد به سلايق شخصي و در مرحله دوم به جو حاکم بر شهر مرتبط است که تا حدودي همه سر در لاک خود دارند و به طور جمعي، کمتر به رويش‌ها و پويش‌هاي علمي منطقه توجه دارند. اين مبحث، موضوع مفصل و ظريفي‌ست که نيازمند فرصت و نگارشي مجزا و موشکافانه است.