تاریخچه بستنی در آستانهی تابستان/ ارسالی خوانندگان
حسین محسنزاده: احتمالا آب ميوه سرد شده در بسياري ازكشورهاي جهان از جمله چين از 3000 سال پيش، ساخته شده و طبق اطلاعات وجود، روميهاي قديم از برف كوهها براي سرد كردن آب ميوه استفاده ميكردهاند.
از آن تاريخ تا قرن هيجدهم ميلادي، مدارك زيادي در دست نيست، تا اين كه ماركوپولو اطلاعاتي در زمينه ساخت شيريني از شير منجمد(احتمالا نوعي بستني ميوهاي امروزي) را همراه خود از چين آورد. اين روش در ونيز مورد استفاده قرار گرفت و سپس در سرتاسر ايتاليا گسترش يافت. در ايران، بستني ابتدا به صورت سنتي و دستي و با عنوان «بستني زعفراني» تهيه ميشد. اين بستني درون ظرفي (بشكهاي) دوجداره درست ميشد. به اين صورت كه درون جدار داخلي، شير، خامه، شكر، ثعلب و زعفران و در جدار بيروني يخ و نمك ريخته ميشود، سپس بشكه را مرتبا تكان ميدادند تا بستني تهيه شود. اما امروزه اين صنعت توسعه فراواني يافته و تقريبا در تمام شهرهاي ايران به صورت صنعتي تهيه و مصرف ميگردد. تهيه بستني در ايران متداول نبود و ازقرن نوزدهم از اروپا به ايران انتقال يافت و متداول شد در حقيقت از سفر سوم ناصرالين شاه به اروپا، پلومبير نام محلي ييلاقي در فرانسه است كه بستني خوشمزهاي در آنجا تهيه ميشد و نام پلومبير يعني نوعي بستني كه با مخلفاتي همراه است از اين شهر منشا گرفته است. ميگويند در سال آخر سلطنت ناصرالدين شاه ساختن بستني در ايران متداول شد و معروفترين بستني فروش بعدي تهران يعني محمد ريش بستني خامهدار مخصوصي تهيه ميكرد كه در تهران مردم استقبال زيادي از آن كردند. اين بستني با ثلعب تهيه ميشد. يخ ونمك را در بشكهاي ريخته، داخل بشكه را شير ميريختند و با وسايل مخصوص و تمهيدات زياد و تكان دادن و چرخاندن ظرف از آن بستني تهيه ميكردند.بستني فروشيهاي دورهگرد به زودي در تهران پيدا شدند كه بستني را در همان محفظهها ميگرداندند و با نان مخصوص عرضه ميكردند. بستني خامهاي پر از گلاب و خامه و هل بسيار مايهدار وكشآمدني، كاملا سفيد مانند برف. لاي دو نان مخصوص، معروف به حصيري كه روزانه چند هزار دانه از آن به فروش ميرفت. سالها بستني به همان سادگي و رنگ شيري عرضه ميشد تا اين كه در حدود سال 1329 بستني ماشيني كاليفرنيا به بازار آمد و ذائقهها به آن عادت كرد. بعدها بستني زعفراني زرد رنگ نيز شهرت يافت. بستني به تدريج به صورت ليوان كاغذي عرضه شد اما بستنيفروشان سنتي از اين كار خودداري كردند. (و ميكنند) اكنون انواع بستنيها در ايران عرضه ميشود و البته بستنيهاي تهيه شده در كارخانههاي معروف كه پس از توليد در كاميون مجهز به سردخانه به فروشگاههاي انتقال يافته ودر يخچال فروشگاهها قرار ميگيرد فروش بسيار گستردهاي دارد.