هانيه باختر: مسئله ای که بسیار ذهنم را مشغول کرده بود این بود که چرا باید خبر مبتلا شدن پنج نفر به بیماری سرطان را در یک هفته می‌شنیدم؟ و چرا بیماری سرطان در گراش شیوع روز افزونی پیدا کرده است؟. تصمیم گرفتم تحقیق مختصری راجع به این بیماری انجام دهم. سوال‌هایم را اماده کردم و نزد دكتر عبدالهي متخصص جراح رفتم. او در خصوص تشخيص ودرمان بيماري سرطان در منطقه صاحب نظر است.

آقای دكتر سرطان از کجا آمده است؟

بیماری سرطان به قدمت بشر بر می‌گردد. آثار وجود این بیماری را در اکتشافات باستانی مربوط به هزاران سال قبل از جمله مصر باستان و شهر سوخته ایران پیدا نموده‌اند. در گذشته سرطان اهمیت زیادی نداشته و این به آن علت است که بیماری عفونی مثل سل، وبا، طاعون بسیار خطرناک‌تر بوده‌اند.

اولین توصیف سرطان را ابن سینا در کتاب قانون بیان می‌کند. جای بسی خرسندی است برای ما ایرانیان که جهان غرب سال‌های سال کتاب ابن سینا را در پزشکی تدریس می‌کردند.ابن سینا برای اولین بار بیماری سرطان را این گونه شرح داد: «این بیماری همانند خرچنگ احشاء را در برمی‌گیرد.»

در منطقه چه سرطانهايي بيشتر ديده مي شود؟

الف)سرطان دستگاه تنفس ب) دستگاه گوارش ج) مجاری ادراری و در خانم ها سرطان سینه است.

چه عاملي باعث ايجاد سرطان مي‌شود؟

سرطان‌ها پس از عامل ارث به چند عامل دیگر نیز وابسته اند که «سرطان‌زا» خوانده می‌شوند.

فاکتور هایی وجود دارد که با ایجاد سرطان مرتبط است. به عنوان مثال اکثر سرطان‌ها با مواد شیمیایی مرتبط هستند. مانند سرطان روده و معده که با مصرف غذاهای حاوی مواد شیمیایی ربط دارند. یا عوامل سرطان‌زای محیطی مانند پاره شدن لایه‌ی اوزون که با نفوذ اشعه آفتاب باعث سرطان پوست می‌شود.

مصرف سیگار، دخانیات و قلیان، استفاده از گوشت گوشت خصوصا گوشت قرمز و کباب در کنار خوردن افزودنی های خوراکی مانند رنگ‌ها که در گراش زیاد استفاده می‌کنند، باعث تغییرات بدخیمی در سلولهای بدن می‌شود. کم تحرکی و ورزش نکردن نیز می‌تواند از عوامل ایجاد کننده سرطان باشند.

طبقه بندی سرطانها بر چه اساسی است؟

سرطانها بر چند اساس طبقه بندی می شوند. 1) نوع سلول 2) محل اولیه3) خوش خیم و بد خیم بودن آنها.

هرگاه یک سلول شروع به تقسیم خود به خودی کند. یک توده به وجود می اید که تومور خوانده می شود. اگر این تومور خاصیت اولیه خود را حفظ کند و به اطراف تجاوز نکند خوش‌خیم خوانده می شود. همانند توده چربی و کیست‌ها. اما اگر تومور تابع سیستم بدن نباشد و به اطراف تهاجم کند، بد خیم خوانده می شود.

نوع خوش خیم تومور در بدن بسیاری از ما وجود دارد اما لفظ سرطان عمدتاً به تومورهایی اطلاق می‌شود که بدخیم هستند.

آيا سرطان قابل پيش‌گيري است؟

همانند اغلب بيماريها سرطان هم قابل پيشگشري است. تقريبا 50% سرطان را مي تون با رعايت اصول پيشگيري كرد. در كشور جهان سوم همانند ايران عمده ترين علت ايجاد سرطانها شامل مصرف دخانيات ، عفونت ها و سبك زندگي است.  با رعايت اين اصول و اصلاح سبك زندگي مي توان جلو ابتلا به بسياري از سرطانها را گرفت. بايد متذكر شوم كه  علائم سرطان در بيماري هاي خوش خيم مانند زخم معده هم وجود دارد ولي در وجود علائم فوق بايد حتما به پزشك مراجعه كنيم.

6)چگونه مي توان سرطان را در مرحله اوليه تشخيص دهيم؟

بايد علايم اوليه سرطان و عضو را بدانيم البته بسياري از سرطان ها كه در احشا داخلي هستند وقتي علامت ايجاد مي كند كه پيشرفته بوده و غير قابل جراحي است.

7)آقاي دكتر، انجام چك آپ كامل كه امروز باب شده است چقدر كمك كننده است؟

آزمايش روتين مي توند بيماري هاي شايع مثل كم خوني، ديابت و غيره را مشخص كند ولي براي تشخيص صرطان حتما بايد به پزشك (در ابتدا پزشك عمومي سطح شهر مراجعه شود) همين هفته گذشته بيماري داشتيم كه سرطان ريه ي غير قابل عمل داشت و چهار ماه يك بار چك اپ كامل مي كرفت. شاكي بود كه من سرطان داشتم ولي ازمايش هاي من چيزي نشان نمي داد.

8)در خصوص دارو، تبليغات زيادي وجود دارد كه مصرف بعضي دارو ها باعث جلو گيري از ابتلا به سرطان مي شود نظرتان چيست؟

تبليغات  زيادي وجوددارد كه مصرف بعضي دارو ها باعث كاهش ابتلا به سرطان مي شود. مصرف بعضي مواد خوراكي حاوي ويتامينC. E . A. باعث جلوگيري از سرطان مي شود. البته در صورتي كه اين مواد به صورت   طبيعي مصرف شوند. اين كه قرص و كپسول حاوي ويتامين ها مانع سرطان مي شود، را نمي توانم قبول كنم زيرا غربي ها كه اين دارو ها را مي سازند خودشان كمتر مصرف مي كنند و مصرف طولاني مدت اين دارو هاي تقويتي را تو صيه نمي كنند.

9)مي توانيد مقايسه اماري سرطان هاي شايع در گراش در اختيار مان قرار دهيد؟

متاسفانه تنظيم امار دقيق غير ممكن است ولي امار تقريبي را مي توان محاسبه كرد كه به صورت جداول زير است:

جدول تقريبي ابتلا سني سرطان در گراش

 جدول تقريبي ميزان بروز انواع سرطان

مشكي:پوست

زرد:معده

سرخ:ريه

سبز:پستان

بنفش:روده و كولون

صورتي:خون

آبي:پروتستات،مثانه و كليه

خاكستري:كليه موارد

مرحله تشخيص موارد سرطان بعضي كشور ها درصد مرحله پيشرفت بيماري سرطان در مراكز مختلف:

 آبي:مرحله درمان پذيري

قرمز:مرحله غير قالب علاج

زرد:مرحله قالب جراحي قطعي

مرحله پيشرفت بيماري سرطان در مراكز مختلف:

درصد بيماران سرطاني نسبت به كل بيماران بستري بر اساس محل سكونت در بيمارستان گراش:

10)در خصوص افزايش شيوع سرطان در گراش نسبت به قديم نظرتان چيست؟

اين که شيوع سرطان در گراش بالا رفته يك حقيقت است. دليل اصلي ان است كه سرطان در همه دنيا در حال گسترش است. و گراش هم استثنا نيست. ولي نكته نگران كننده اين است كه زماني كه در مناطق ديكر سرطان شيوع داشت در گراش اين بيماري ناشناخته بود. البته در قديم اين بيماري وجود نداشته است،  غلط است زيرا در اثار باستاني چند هزار ساله هم وجود سرطان در انسان ديده شده است و كسي كه به اين بيماري مبتلا ميشده انرا به جن زدگي و مزرّت نسبت مي دادند.

11)فكر مي كنيد علت اصلي سرطان چيست؟

هنوز علت اصلي ايجاد اكثر سرطان ها ناشناخته است ولي در مناطقي كه سرطان شايع مي شود بايد به تغييرات توجه شود.در بين علت ايجاد سرطان كه شامل مصرف دخانيات، عفونت ها و روش زندگي است.

چيزي كه در ايران و خصوصا گراش نسبت به يكي دو دهه قبل تغيير كرده سبك زندگي است. عدم فعاليت فيزيكي مناسب، ر‍ژيم غذايي حاوي گوشت و چربي، آلودگي محيط كار و زندگي با مواد شيميايي و خصوصا استفاده از مواد خوراكي و اشاميدني كه حاوي مواد شيميايي افزودني مانند انواع رنگها و جوهر فاتور هايي هستند كه در زندگي قديم گراش كمتر وجود داشته و به موارد فوق استرس روحي و رواني را بايد اضافه كرد.

12)چه كار كنيم كه به اين بيماري مبتلا نشويم؟

مهم ترين اصل دعا و توكل به خداست زيرا بدون امر پروردگار برگ از درخت نمي افتد پس از ان دادن صدقه واقعي است كه در احاديث هم داريم كه صدقه رفع بلا مي كند. از نظر پزشكي ثابت شده افرادي كه درمحيط روستايي زندگي مي كنند پريشاني خاطر كمتري دارند و زندگي پر مشغله بدون داشتن رو حيه ي كم باعث نقص در دفاع بدن در مقابل بيما ريهاي مزمن مي شود.داشتن رو حيه ي شاد و دوري از افسردگي با ورزش مخصوصا ورزش هاي جمعي مانند ايروبيك باعث كاهش امواج منفي دروني  و تقويت افكار مثبت مي شود. عدم مصرف سيگار و الكل، مصرف كمتر گوشت و چربي، پرهيز از مصرف افزودني هاي خوراكي مانند رنگ جوهر و نوشابه ها، مصرف حد اقل دارو ، كاهش وزن و مصرف مواد سنتي گراش همانند ماهياوه و گياه محلي.

13)سخن اخر:

به خدا توکل کنیم. روحیه ای شاد داشته باشیم. و يادمان باشد نسبت به كشور هاي غربي امار سرطان در گراش اندك است.